1 Ağustos 2009 Cumartesi

Ultrasonik fare kuş kovucu devresi

Ultrasonik fare kuş kovucu devresi

Devreyi delikli plaket üzerine kurdum. 7824 ile yapılmış...inide kart üzerine monte ettim. Aşağıda ultrasonik kovucu ve besleme devresinin şemalarını, frekans değişimi videosunu görebilirsiniz.
Ultrasonik fare kuş kovucu devresi
Yaklaşık 1 aydır denediğim devreyi artık yayınlamaya karar verdim. Devre oldukça kararlı çalışıyor ve frekansı 25khz-40khz arasında değişken. Belli aralıklarla devre kendisini kapatıyor ve ultrasonik ses çıkışını vermiyor. Yani devre belli bir frekansa takılıp kalmıyor. Otomatik olarak frekansını değiştiriyor. Osilatör kısmındaki 100K pot ile frekans ayarını yapabilirsiniz. Devre frekansı ortam sıcaklığına bağlı olarak kaymalar gösterebileceği için bu pot ile belirlediğiniz etki frekansını seçebilirsiniz. Çıkış varken kırmızı led yanmakta ve çıkış kesildiğinde sönmektedir. Yeşil led devrede enerji olduğunda yanmaktadır.

Fare kovucu devre: (temel devre)

fare kuş kovucu devre şeması

Devre şemasını büyük görmek için buraya tıklayınız...

Güncelleme: 05,05,2010 Ultrasonik kuş kovucu devre: üzerinde revizyon yapılmış 1 adet direnç ilavesi ve 2 adet kondansatör değer değişikliği ile 28-30 khz etki frekansı seçilmiş. Potansiyometre ile etki frekansı ayarlanabilir. Devre çalıştığında bir süre beklenmeli ve frekans ayarı yapılmalı. Uzun süreli kullanım ile etkisi fark edilir.


ultrasonik kuş fare kovucu devre şeması
Devre şemasını büyük görmek için buraya tıklayınız...

Devrede kullanılabilecek Tweeter için linkler:

http://www.allesithalat.net/default.asp?git=9&urun=461#.

http://www.adelcom.net/MOTOROLA_ksn1016a.htm

Besleme devresi: (her iki devre içinde kullanılabilir.)


24 volt besleme devresi Besleme devresini büyük görmek için buraya tıklayınız...

Aslında bu devreyi kuşlara karşı kullanabilmek amacıyla yaptım. Serçeler ve güvercinler artık balkonumuzu kendi evleri gibi görmeye başlayınca buna birşekilde dur demek gerekiyordu :) Hatta balkondan girip salonda dolaşan bir güvercin bardağı taşıran son damla oldu :)

Fareler için tasarlanmış bu devreyi daha önce yayınlamıştım. Bunu kuşlara etki edebilecek bir hale dönüştürmek için biraz araştırma yaptım. Hazır satılan kuş kovucuların çalışma frekansları 60 khz'ye kadar çıkıyordu. Kuşların duyma frekansı ile ilgili birkaç kaynağa baktığımda insanların duydukları frekansları ve30khz'ye kadar sesleri duyabildiklerini gördüm.

Bu durumda yapılacak en doğru iş devrenin çalışma frekansını düşürerek denemekti. Osilatör kısmında görülen 33nf kondansatöre paralel bir 10nf bağlayarak 43nf değerini elde ettim. Artık devre 19. khz ile 37 khz. frekans vermeye başlamıştı. Frekans ölçümünü pc frekans metre programıyla mic. girişinden yaptım. Bilindiği gibi biz insanlar 20khz'ye kadar olan sesleri duyabiliyoruz. Devre çalışırken bazen frekansın 19khz'ye düşmesi nedeniyle bip şeklinde sesler duydum. Devreyi kullanmaya başladığımız günden beri balkonumuzdan kuşların ayağı kesildi :) gerçektende devre işe yaramıştı.

Devredeki potansiyometreyi 33K değerine ayarladım ve o şekilde çalışmaya devam ediyor. Devrenin bütün malzemelerini temin edebilirsiniz ancak 75 watt gücündeki 10-50khz aralığında çalışan piezo tweter yaptığım araştırmalar kadarıyla Türkiye'de bulunmuyor. Aslında aradığım burada görülen özelikte bir piezo tweter'dı. İstanbul'dan 6 firmaya sordum ancak istediğim frekansta bir piezo tweter bulamadım. Neyseki 1998 yılında İstanbul Karaköy'den aldığım bir fare kovucunu piezo tweter'ı elimde mevcuttu. Bu devreye onu bağladım. Bütün denemeleri bu piezo tweter ile yaptım. En üstte resmi görülüyor.

Bu fare kovucunun içini açıp inceledim. 555 timer entegresi ile yapılmıştı ve sabit frekans üretiyordu. 555 çıkışı yükseltilmeden piezo tweter'a verilmişti.Benim yaptığım devrenin ise bu kovucuya göre 2 artısı var. Birincisi frekans sürekli değişiyor ve ikincisi BC546 ve BD241-BD242 transistörleriyle oldukçayüksek bir çıkış gücü sağlanmış. Devre kuşlar üzerinde etkili oldu ve farelere karşıda etkili olacağını düşünüyorum.

Yaptığım denemeler küçük bir balkon için geçerli. Daha büyük alanlarda kullanmak istiyorsanız mutlaka yukarıda bahsettiğim tipte bir piezo tweter kullanmalısınız. Ve en önemlisi projenin bütün hakları Ziraat Mühendisi Sayın Fazlı Çelen'e aittir. İzin almadan ticari amaçlarla kullanılamaz. Fazlı Beye çalışmasını bizlerle paylaştığı için teşekkür ederim. Devre ile ilgili ayrıntılara ve fareler ile mücadelede izlenecek yollar için alıntı yapılan siteye buradan gidebilirsiniz.

Aşağıdaki videodanda devrenin frekans değişimini pc osilaskop programı ile kaydettiğim videosunu izleyebilirsiniz.


Not: Bu tip devreler için motorola marka tweterlar kullanılmalıdır. Sıradan piezo tweterlar ile olumlu sonuç alınmayabilir. Aşağıdaki linkteki ürünü inceleyiniz.

http://www.adelcom.net/MOTOROLA_ksn1016a.htm

59 yorum

avatar

4k7 nin sağındaki kondansator kaçlık olacak yazılmamış.

avatar

Bahsettiğiniz kondansatör kutupsuz bir kondansatör. 100 nf kullanabilirsiniz.

avatar

ilginize teşekkür ederim

avatar

Ben teşekkür ederim kolaygelsin.

avatar

gözümden kaçmış.Tweter a giden yönlü kondansator değeri de yazılmamış.Birde transistorlerin soğutulması gerekirmi?

avatar

Tweter in sağındaki kondansator de yazılmamış.Yeni gördüm.

avatar

Şu anda devre elimde değil ama sanırım 100mf takmıştım. Çizimde mevcut değil bu değerler ama çokta kritik değiller. Twetter'ın sağındaki kondansatörü anlamadım. Paint ile devre şemasındaki kafanıza takılan yerleri çizip gönderin ona göre cevap vereyim. En önemlisi de 10-50khz piezo tweter özel hoparlörü temin ettinizmi ?

Soğutucu isrerseniz takın hafif bir ısınma oluyor.

avatar

merhaba ben 4-40khz 150w arası piezo tweter kullandım ve 5-150khz 75w olanıda kullandım sonuçta farklılık olmadı gibi,kuşlar pek etkilenmedi devrenin bütün değerleri sizinkiyle aynı???cevabınızı bekliyorum teşekkürler...

avatar

Merhaba devrenin frekansı 25-40khz aralığında.
Bir osiloskop veya frekansmetre ile devrenin çıkış frekans değişimini izledinizmi. 100k pot. ile devre frekansını değiştirerek denemeler yapabilirsiniz. Diğer bir önerimde frekansı düşürebilirsiniz. Entegrenin 9 Nolu pinine bağlı 33nf frekansı belirlemektedir. Sonucu bildirin tekrar değerlendirelim. Kolaygelsin.

avatar

merhaba,öncelikle ilginiz için teşekkür ederim,ben ilk olarak aklıma gelen olasılıkları sayayım; entegre:hef 4093 bulabildim,sizinki nedir?7824 yerine elimde stabil iyi bir güç kaynağı var onu kullandım (24v),dediğiniz 9. bacağa 10nf,33nf,43nf,100nf,4,7uf,47uf bağladım,frekans değişimlerni gözlemledim,her değşik frekansı kuşlar üzerinde denedim (kurtulmam gereken serçe :)) ama kuşlar etkilenmediler,yakınlarına kondular hatta,siz devre bu şekilken gerçekten kesin sonuç aldınız mı?acaba çıkışını amfi ile yükseltsek olurmu 80-100w gibi... ,bu devrenin çıkış gücü kaç W? (GX-04 diye hazır bi cihaz var onu aldım oda hiç etkilemedi kuşları),yardımlarınızı bekliyorum teşekkürler...

avatar

Merhaba kurduğum devre şu an elimde değil, 4093'ten bir sorun çıkacağını sanmıyorum. 24 voltluk güç kaynağınızında bir sorun çıkaracağını sanmıyorum. Benim balkonumda güvercinlerin istilasına uğramıştı :) Ben devreyi bu şekilde denedim ve gerçekten güvercinler balkona gelmez olmuşlardı. Devre çalışırken kırmızı led yanıp sönüyormu acaba. Devrenin frekans kesme noktasını da 5 nolu pine bağlı 47mf kondansatör belirliyor. Onun değerini arttırın biraz daha uzun bir süre frekans çıkışı olacaktır. Bu devrenin çıkış gücünü bilmiyorum ancak bd241 ve bd242 transistörlerinin 40w olduğunu datasheetlerinden gördüm.
Transistör bacak bağlantılarını da doğru yaptığınızdan eminmisiniz.
d.nacikaya@gmail.com adresime mail atın 4093 ile ilgili bilgileri size göndereyim ancak bunun için bir süre veremem şu an şehir dışındayım
Kolaygelsin.

avatar

davut bey; cihaz ve devre tamamen doğru herşey sağlam,ama bu serçeleri kovmak için,onlar üzerinde test yaparak bir frekans bulmak lazım galiba,elinizde olan veya bu devreyle değişiklik yaparak bu problemi çözebilirmiyiz nette kuşların sesi duyma aralığı 40hz-30000hz en hassas 1000hz-3000hz duyma aralığı olduğu söylenmiş,devreyi buna göre değiştirsek...? iyi günler dilerim...

avatar

kullandığım PIEZO tweeter lar http://www.allesithalat.net/img/urun/bm_109.jpg
5-180kz 75W
http://www.eniyiteknoloji.com/modules/catalog/products/pr_01_105931_min.jpg
4-40KHZ 250W

avatar

Bende bu nedenle frekansı düşürmenin cihazın etkisini arttıracağını düşünüyorum. Dediğiniz gibi serçeler için etki frekansı değişik olabilir. Elimde başka devre yok ama bu devre üzerinde çalışarak belki bir sonuca ulaşılabilir.
Merak ettiğim bir noktada kullandığınız tweter. Yazıda bahsettiğim motorola markamı acaba kullandığınız. Bu tweter ile ilgili bilgiler aşağıdaki linkte mevcut.

http://www.adelcom.net/MOTOROLA_ksn1016a.htm

Diğer bir noktada bu devrenin frekans hesabını formüle etmemiz gerekiyor. Bu sayede hangi frekansı belirlediğimizide biliriz. Bu konuyuda araştırıp buradan aktarırım, sizde frekans hesabı konusunda bilgiler varsa aktarın birlikte bir sonuca ulaşırız inşallah. Belirttiğiniz 1-3 khz aralığınıda bu şekilde belirleyebiliriz.

avatar

ewt tip olarak aynı ama 5-180kz 75W olan MARKASI: BM-109
4-40KHZ 250W OLAN MARKASI:AMERICAN HI-FI GF-405
EXPRESSION OF QUALITY
DEDĞİNİZ GİBİ 1-3KHZ YAKALAYACAK ELEMAN DEĞERLERİNİ HESAPLAYALIM ARAŞTIRMA SONUCUNU PAYLAŞMAK ÜZERE,İYİ AKŞAMLAR...

avatar

sizin 33nf+10nf=43nf yaptığınız ve 25-40khz ken
19-37khz olması aralarında ters orantı var,tabi tesadüf değilse :)...
yani:33nf------->25khz ise
43nf------->19khz çıkıyor...
hesabı: (33*25)/43=19khz çıkar
1-3khz arası için düşünürsek,
33nf------->25khz ise
470nf------>1,75khz verir...
tabi tesadüf değilse aralarında ters orantı var,en kısa zamanda deneyip sonucu söylerim...

avatar

merhaba,frekansı dediğim gibi 1,7khz düşürdüm 1 den 20khz kadar frekans metre ile de ölçtüm denemeler yaptım ama kuşlar sürekli etkilenmiyorlar,bi kaçıyorlar bazende umursamıyorlar,birde devre yeni halindeyken(1,2,5,10khz de bile) yine kesik kesik veya sürekli bip sesi veriyor yani sesler duyuluyor duyulmamamsı lazım değilmiydi?,sesin keskinliği(frekansı)pot dan ayarlanıyor ama kuşlar etkilenmiyor,başka bi çözüm bulmak lazım galiba...yorumlarınızı bekliyorum iyi çalışmalar.

avatar

Merhaba Kenan bey belirttiğiniz frekanslar bizlerinde duyduğumuz frekanslar. Tweeter bu frekanslarıda yayıyor. Belirttiğiniz gibi başka birşeyler denemek lazım. Sizin bu cihazın etkilemesini istediğiniz alan ne kadar. Eğer çok büyük ise devre tasarımcısının etkiyi arttırmak için bir diğer öneriside simetrik çalışma yapmaktı. Birkaç devrenin istenilen alanın çeşitli bölgelerine yerleştirilmesi şeklinde etkinin arttırılabileceğinden bahsediliyordu. Daha önce belirttiğim gibi motorola marka tweeter kullanmak belkide sorunu çözebilir.

avatar

merhaba,devrede bazı değişlikler yaptım,8.bacağa 150k dan vcc ye verdim,33nf yeribe 4,7 nf kullandım çıkış frekansı şuanda en etkili 28-30 arasında,kuşlar etkileniyorlar ve cihazın olduğu bölgeye gelmiyorlar gelenlerde kısa süre sonra gidiyorlar dediğiniz gibi birkaç yere daha koysam daha etkili olucak,ilginize ve yardımlarınıza teşekkürler...

avatar

Emeğiniz ve çalışmaya katkınız için teşekkür ederim. Acaba yaptığınız devrenin fotoğrafını ve yaptığınız değişiklikleri içeren basit bir çizimi mail adresime gönderebilirmisiniz. Teşekkürler.

avatar

devreyi yapacak arkadaşlara tavsiyem,çıkış gücünü yükseltip(80-100w gibi)çeşitli yerlere yerleştirmeleridir,kuşlar herhangi bir engelin arkasına geçip sesin etkisinden kendilerini absorve ediyorlar,çapraz ateş kullanın yani,şimdiden kolay gelsin...

avatar

kenan bey balkonumdaki çiçeklerin topraklarını hergün yerlere seren bir kuş beni katil edecek. Yorumları okudum çabalarınız için teşekkür ederim en son halini yayınlarmısınız.bir çok değer değişti sanırım. Yardımcı olursanız sevinirim. mrtcin@gmail.com

avatar

Öncelikle böyle bi çalışmayı paylaştığınız için teşekkür ederim. Benim sorum devrede 1000MF 35V ve 100mf 25V olarak yazılan kondansatörler milifarad mı mikrofarad mı? birde piezo twitter 'ı kolaylıkla bulabilir miyiz? Şimdiden teşekkürler çalışmalarınızda başarılar...

avatar

O değerler mikrofarad. aşağıdaki linklerden çeşitli tweterlara bakabilirsiniz.

http://www.adelcom.net/MOTOROLA_ksn1016a.htm

http://www.allesithalat.net/img/urun/bm_109.jpg

http://www.eniyiteknoloji.com/HT22P-HORNLU-TWEETER-CIPLAK-HOPARLOR,PR-105931.html

avatar

emeğinize ve ellerinize sağlık bu devre üzerinde bazı değerleri okuyamadım bc546 nın üzerindeki direnç değeri 47 olarak yazılmış nedir bu kohm mu yoksa ohm muve birde watlı dirençlerin değerleri nedir 1 yazılıp bırakılmış iyi günler

avatar

Direnç değerleri 47 ohm 1 wattır.

avatar

davut bey teşekkür ederim son bir sorum olacak 4093 ün 9 nolu bacağına bağlı olan direnç te 10 yazılı bununda değeri ne olacak kohm mu ohm mu
saygılarımla

avatar

10 OHM çeyrek watttır arkadaşım.

avatar

davut bey iyi akşamlar 1w olan bd241 ve 242 çıkışlarındaki wattlı dirençlerin omaj değeri nedir teşekkürler

avatar

1 ohm, eğer bir direncin üzerinde sadece değer yazıyorsa her zaman ohm.dur.

avatar

davut bey çok teşekkür ederim hayırlı geceler

avatar

davut bey merhaba devreyi denedim ancak ufak bir sorun oluyor 5 nolu pine bağlı 47 mf kondansitör sarj olduktan sonra deşarj olmuyor yani ilk etepta devreye enerji verdiğinizde 10 sn çalışıyor sonra kırmızı led sönüyor ve bidahada yanmıyor taki kapatıp açana kadar yardımcı olursan sevinirim saygılarımla

avatar

Bağlantılarınızı ve eleman değerlerini kontrol edin, devre çalışmaktadır. 47mf kondansatör 5 ve 6 nolu pinlere bağlı. Devre çalıştığı sürece led yanar. Eğer hala sonuç alamazsanız 4093'ü değiştirin.

avatar

Düzeltiyorum devrenin çalışması bu şekilde zaten. Devre bir süre çalışıp durmalı ve bir süre sonra tekrar çalışmaya başlar. Tasarımda bu şekilde hazırlanmıştır. Bir müddet daha bekleyin tekrar çalışmaya başlamalı. 1 seneyi geçmiş unutmuşum çalışmasını :)

avatar

davut bey dediğim gibi devre ilk enerjide çalışıyor ancak 1 süre sonra led sönüyor ve tekrar devreye girmiyor. 5 ve6 nolu bacaklara 100 k gibi bir direnci şaseyle bağlarsam devre sürekli çalışıyor
bide 570 hz geçemedim bağlantılar doğru devre 1.7 volt çıkış veriyor

avatar

Devre çalışmaktadır. Yorumları okuduysanız Kenan isimli arkadaşımızda devreyi kurdu ve çalıştırıp dahada geliştirdi.

avatar

merhaba davut bey devreyi çalıştırdım daha önce 570hz i geçemiyorum diye yazmıştım şuanda devereden max 100 khz kadar çıkış alabiliyorum ancak pioza tweter da sorunum var 75w bulamadım ne tavsiye edersiniz

avatar

Aşağıdaki linkleri inceleyin. eğer İstanbul'da iseniz Kadıköy'deki elektronikçilerden temin edebilirsiniz.

http://www.adelcom.net/MOTOROLA_ksn1016a.htm

http://www.allesithalat.net/default.asp?git=9&urun=461

avatar

davut bey 80 w bitane buldum devreye taktım 28-30 khz arasına ayarladım ve denedim ancak güvercide tık yok bön bön bakıyo kıpırdamadı bile :) devre çalışıyor 3 khz ile 50 khz çıkış var boşta osülatörde 500 khz i gördüm ancak yanlış olan ne bulamadım tavsiyeniz????????

avatar

Kullandığınız piezo hoparlörün frekansı 50khz olmalı. 20 khz ise sonuç alamayabilirsiniz.

avatar

tüm aramama rağmen 75watt 50 khz tweeter bulamadım yardımcı olursanız memnun olurum

avatar

Bu tip devreler için motorola marka tweterlar kullanılmalıdır. Sıradan piezo tweterlar ile olumlu sonuç alınmayabilir. Aşağıdaki linkteki ürünü inceleyiniz.

http://www.adelcom.net/MOTOROLA_ksn1016a.htm

avatar

motorola marka 1.8-30 khz tweeter buldum devrede kullanabilirmiyim acaba

avatar

Sanırım kullanılabilir. Bu tweter hakkında bilgi verilen bir site link varsa gönderin bende inceleyeyim.

avatar

https://www.elektrohan.com/MotorolaCTS-KSN-1025-2-X-6-450-ohm,PR-3944.html
adres bu fiyatıda çok makul

avatar

inceleyip bilgi verirseniz sevinirim

avatar

Sanırım bu ürün işinizi görecek. Bu Tweter hakkında ayrıntılı bilgiler aşağıdaki linkte.

http://www.adelcom.net/MOTOROLA_ksn1025a.htm

avatar

Frekansıda 30 değil 40khz olarak belirtilmiş.

avatar

davut bey sonucu size bildireceğim umarım sonuç alırım şimdiye kadar bir çok şeyle denedim pul piezo lar dahi kullandım ama sonuç nafile umarım bun dan sonuç alabilirim devrem normal olarak çalışıyor 3khz ile 512 khz değerlerini osiloskoptan okudumbu arada değerler değişiyor 28-30 khz de mevcut bilmediğim tek şey kuşların etkileneceği değer?????

avatar

merhaba davut bey hihazın kuşlar üzerinde bir etkisi olmadı malesef çıkış dediğiniz gibi 28-30 khz arası ama malesef gelip yanına konuyolar hiç bir tepki vermiyorlar bu konuda ne diyorsunuz teşekkürler

avatar

Çıkış katındaki transistörlerin bağlantısını kontrol edin. CBE hatalı ise çıkış olmayabilir veya zayıf olur. Birde mümkünse 20-28 khz arası frekanslarda deneme yapınız. İyi çalışmalar...

avatar

ben kamil .... sizden bi riçam olaçaktıı fare kovucu devresininn mazeme listesini isteyeçektimm açilenn devrenin mazemelerini temin edip yapmam gerekiyorr ilginiz içinn teşekürlerimi iletiyorumm bekliyorum

avatar

@kamil devre şemasınında zaten malzemeler yazılı, devre şemasının çıktısını alıp bir elektronikçiye gidersen hepsini sana vereceklerdir.

avatar

malzemeler neler bunda

avatar

SLM B100K POTUN BAÇAKLARININ GİŞLERİ NASILDI BİDE DEVRE CALIŞIRKEN Bİ SÜRE ÇIKIŞ SONRA KAPANIYOR TEKRAR ÇIKIŞ VERRİYOR .POTUN HANGİ BAÇAKLARI NIN BİRİ DİRENÇTEN DİYERİ DİREK ENTEGREYE GİİYOR SİZE ZAhmet,

avatar

@kamil potun kenardaki bacaklarından birisini entegrenin 10 nolu pinine bağla, orta ucunu da 10 ohm dirence bu kadar. Kapanma olayı zaten devrenin özelliği, bir süre sonra tekrar çalışır.

avatar

tam ilginiz için teşekür etim devre calıştı.

avatar

davut bey devreyi arıcılıkta kullanmak istiyorum arı kuşlarıyla arıcılar olarak başımız ciddi belada göz açtırmıyor devrenin son revize halini yayınlarmısınız..